Ο πατέρας του ήταν φτωχός υφαντής, που ύφαινε σάκους για τη μεταφορά των καρπών απο τα χωράφια στα σπίτια και στους νερόμυλους της περιοχής για άλεσμα.

Τα πρώτα γράμματα ο Κοσμάς τα έμαθε στο Κρυφό Σχολειό του Μοναστηριού της Αγίας Παρασκευής στη Μάνδρα,Θέρμου.

Ο χώρος οπου ο Ιερομόναχος του Μοναστηριού εδίδασκε ανάγνωση και γραφή διατηρείται ως μουσείο κέρινων ομοιομάτων .

Οταν έγινε 17 χρονών πηγαίνει να μάθει γράμματα στη Λομποτινά Ναυπακτίας οπου δάσκαλος εκεί ήταν ο Μοναχός Ανανίας Δερβισιάνος.

Μετά απο δυο χρόνια παραμονής του αναχωρεί για τα Βραγγιανά οπου δάσκαλος ήταν ο Μοναχός Θεοφάνης ο οποίος είχε μαθητή και τον αδελφό του Κοσμά ,το Χρύσανθο.

Εκεί παρέμεινε οκτώ χρόνια και έμαθε άριστα την Ελληνική γλώσσα,την Λογική,την Αριθμιτική και τη πρακτική Ιατρική.agioskosmas11

Το 1743 πηγαίνει στην Αθωνιάδα Σχολή του Αγίου Ορους όπου ο Μέγας Δάσκαλος Ευγένιος Βούλγαρης τον εμύησε στα μεγάλα σχεδιά του προς απελευθέρωση του Εθνους.

Το 1759 εκάρη μοναχός στην Ιερά Μονή Αγίου Φιλοθέου και το 1760 εγκαταλείπει τη Μονή και πηγαίνει στην Κωνσταντινούπολη οπου ήταν και ο αδελφός του Χρύσανθος.

Στις 24 Αυγούστου 1779 οι Τουρκαλβανοί κρέμασαν το Κοσμά στο Καλικόντασι, Β. Ηπείρου με τη κατηγορία οτι ξεσήκωνε τους Ελληνες κατά των Τούρκων ν’αποκτήσουν την ελευθερία τους.

Το τίμιο λείψανο αφού το γύμνωσαν,οι δήμιοι το έσυραν και το έρριψαν στο ποταμό Αψό με μια πέτρα στο λαιμό.

ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ ΤΟΥ ΑΓ. ΚΟΣΜΑ

Μερικές απο τις προφητείες που είπε κατά την τελευταία περιοδεία του το 1779 στη Δρόβιανη της Β. Ηπείρου όταν ρωτήθηκε πότε θάρθη το "ποθούμενον".

Όταν θα γίνουν αυτά που κατά θείαν φώτιση θα σας πώ κοντά θάναι.

1.- Θάρθει καιρός που θα δεθή ο κοσμος με μια λινιά κι' οι άνθρωποι, όσο μακρυά κι' αν είναι θα μιλούν εύκολα συνατοί του σαν νάναι στον πλαινόν οντά κι' ας είναι ο ένας στην Πόλη κι' ο άλλος στη Μοσχοβιά.

2.- Θα δείτε να πετάνε άνθρωποι στον Ουρανό σαν μαυροπούλια και να ρίχνουν φωτιά στον κόσμο. 'Οσοι θα ζούν τότε θα τρέξουν στα μνήματα και θα φωνάξουν: "Βγάτε σείς οι πεθαμένοι να μπουμ' εμείς οι ζωντανοί".

3.- Θάναι καιρός που οι Ρωμιοί θα τρώγωνται συνατοί τους. 'Εγώ δε σας συνιστώ αγάπη και ομόνοια.

4.- Θα ιδήτε στον κάμπο ένα αμάξι δίχως άλογα να ροβολάη γρηγορότερα από το λαγό.

5.- Θάρθη πρώτα ένα ψευτορωμαίικο να μη το πιστέψετε. Θα φύγη πίσω.

6.- Θα ιδήτε δυό φαμίλιες σ'ενα σπίτι. Εσείς θα πάτε να κατοικήσετε αλλού κι'άλλοι θάρθουν να κατοικήσουν σε σάς.

7.- Θα ιδήτε και τακτικό στρατό, θα ιδήτε και ρέμπελο.

8.- Θάναι καιρός που θα κυβερνάνε τον κόσμο τ'άλαλα και τα πάλαλα.

9.- Η αιτία του Γενικού Πολέμου θάρθη απο τη Δαλματία. Πρώτα θα διαμελισθή η Αυστρία και ύστερα η Τουρκία.

10.- Στην Πόλη θα χυθή αίμα, που τριοχρονίτικο δαμάλι θα πλέκη μέσα.

11.- Θα μαζωχτή το χιλιάρμενο στο Σκάλωμα (Αγ. Σαράντα) και θάρθουν κοκκινογέλεκοι να πολεμήσουν για σας.

12.- Οι Τούρκοι θα φύγουν, αλλά θα ξανάρθουν πάλι και θα φτάσουν ώς τα 'Εξαμίλια. Στό τέλος θα τους διώξουν ώς τήν κόκκινη Μηλιά. Από τους Τούρκους το 1/3 θα σκοτωθή, το άλλο τρίτο θα βαφτισθή και μονάχα το 1/3 θα πάη στην Κόκκινη Μηλιά.

13.- Με δυσκολία θάρθη η Ελευθεριά, αλλά θάρθη.

14.- Θα πασχίζουν να λύσουν το ζήτημα με την πέννα, μα δεν θα μπορούν. 99 φορές με τον πόλεμο και μιά με την πέννα.

15.- 'Αν βρεθούν τρείς δυνάμεις σύμφωνοι τίποτε δεν θα πάθετε.

16.- Οι πλούσιοι θα γίνουν φτωχοί και οι φτωχοί θα πεθαίνουν.

17.- Μιά φούχτα μάλαμα, μιά φούχτα αλεύρι.

18.- Τόσα πολλά θα γίνουν που πολλές μαννάδες θα γεννήσουν πρόωρα από το φόβο τους,

19.- Πολλοί θα χάνωνται από την πείνα.

20.- Ζώα δεν θα μείνουν θα τα φάνε. Φάτε κι' εσείς μαζί μ' αυτούς. Στα Τζουμέρκα θα πάρετε σπόρο.

21.- Το κακό θάρθη από έναν κασιδιάρη κι' από τους διαβασμένους.

22.- Η τρείς μέρες η τρείς μήνες η τρία χρόνια θα βαστάξη.

23.- Νάχετε κρεμασμένο ένα σακκούλι στάρι στην πόρτα σας για να σάς βαρέση στήν μπάλα, καθώς θα βγαίνετε για τα βουνά να μη πεθάνουν από την πείνα τα παιδιά σας.

24.- Μετά το Γενικό Πόλεμο θα τρώη ο λύκος με τ' αρνί.

25.- Καλότυχος ποιός θα ζήση μετά το Γενικό Πόλεμο. Θα τρώη μ' ασημένιο χουλιάρι. Εσείς δεν θα τα ιδήτε αυτά. Τα δισέγγονά σας αρίς και πού.

26.- Θάρθη καιρός που δεν θα παρατηρείται αυτή η αρμονία που είναι σήμερα μεταξύ λαού και κλήρου.

27.- Σπίτια μεγάλα μη κάμετε. Λιάσες να κάμνετε να μην σας έρχονται μέσα.

28.- Εις το Μπεκηρμέ θα δεθούν 40 άλογα από ένα παλούκι.

29.- Θα σας επιβάλουν μεγάλον και δυσβάστακτον φόρον, αλλά δεν θα προφθάσουν.

30.- Θα βάλουν φόρο στίς κόττες και στα παράθυρα.

31.- Θα ζητήσουν να σας πάρουν και στρατιώτες. Δεν θα προφτάσουν όμως.

32.- Με άλλους θα κοιμηθήτε και με άλλους θα ξημερώσετε.

33.- Θάρθη καιρός που δεν θ' ακούτε τίποτε.

34.- Οι Τούρκοι θα μάθουν το μυστικό τρείς μέρες γρηγορότερα από τούς Χριστιανούς.

35.- Θα ζητήσουν τα όπλα. Να έχετε διπλά. Να δώσετε το ένα και να κρατήσετε το άλλο.

36.- 'Αν το ζήτημά σας λυθή με πόλεμο θα πάθετε πολλές καταστροφές. Σε τρείς χώρες μιά θα μείνη. 'Οτι σας ζητούν να το δίνετε, ψυχές μόνο να γλυτώνετε.

37.- 'Οταν ακούσετε ότι ο πόλεμος πιάστηκε από Κάτω τότε κοντά θα είναι.

38.- 'Αν ο πόλεμος πιαστή από κάτω λίγα θα πάθετε, άν πιαστή από πάνω θα καταστραφήτε.

39.- Οι βράχοι και οι λάκκοι θάναι γεμάτοι κόσμο.

40.- Θα έρθη ξαφνικά ή το βόιδι στο χωράφι ή το άλογο, στ' αλώνι.